Eerste zondag in November: De Monferrato witte truffel markt

De Fiera Nazionale del Tartufo Bianco del Monferrato, een hele mond vol, vindt de eerste zondag van november plaats in Montechiaro d'Asti. Gezegd wordt dat deze markt één van de belangrijkste in Piemonte is.

Het programma is op 9 november als volgt:
- Vanaf 9.30 uur is er een markt met lokale producten en natuurlijk de witte truffel in het oude centrum van Montechiaro.
- Om 10.00 uur start een optocht met vaandeldragers, muzikanten en 'de meisjes' ("damigelle") van Montechiaro op de Palio van Asti.
- Om 10.30 uur de aankomst van de scherpschutters 'Roberto Lavezzeri' uit Asti en start van de  heilige mis "del Trifolau".
- 12.00 uur is de uitreiking van prijzen voor de mooiste/beste witte truffels uit de Monferrato.
- Vanaf 13.00 uur kan de truffel in allerhande gerechten geproefd worden in de diverse lokale restaurants.
- En daarna zijn er nog diverse optredens.

Montechiaro is één van de zeven gemeenten die deelnemen aan de Palio van Asti, dat ieder jaar op de derde zondag van september gereden wordt. Het ruim duizend inwoners tellende stadje heeft een paar mooie Romaanse kerken uit de 11de en 12de eeuw.

Een filmpje van Borghi d'Italia over Montechiaro d'Asti:

Herfst - truffelfeest in Alba

Sedert 1929 staat de herfst in Alba in het teken van de witte truffel, de tartufo bianco. Van komend weekend tot in november zijn er, vooral in het weekend, diverse markten en festijnen. Een volledig overzicht staat op deze website.

Het feest start a.s. weekend. Op zaterdag 27 september vindt in het centrum van Alba de 'investitura del podestà' plaats, de installatie van de burgemeester (21.00 uur in het centrum van Alba).

Zondag 28 september staat in het teken van wijn, zondag 5 oktober is de Palio degli Asini, een palio met ezels, en een grote markt met alleen maar erg lekkere producten in het centrum van de stad. Dit gaat zo door tot 16 november. Zie de hierboven vermelde website.

Hieronder een filmpje uit 1970 over de Fiera del Tartufo Bianco. Veel is nog steeds hetzelfde, in kleur.

In Nederland die witte truffel uit Alba proeven?

truffel schoonmaken

In Nederland die witte truffel uit Alba proeven? Dat kan. Bij het zoeken naar een restaurant in Amsterdam kwam ik uit bij het menu van Ron Gastrobar (www.rongastrobar.nl) in Amsterdam Zuid. Bovenaan de lijst met gerechten prijkt de mededeling dat de witte truffel uit Alba net is gearriveerd. Voor € 10,- schaven ze wat van deze truffel over een selectie gerechten van de kaart. Hoe snel de truffel op is? Geen idee.

Ook in Linschoten bij de Burgemeester (www.deburgemeester.nl/Menukaart.pdf) staat witte truffel op het menu. Hier kan de maaltijd vergezeld worden door een lekkere wijn uit de Langhe; bijvoorbeeld een Nebbiolo.

Kortom, in Nederland genoeg proefmomenten om je even in de Langhe te wanen.

Wie nog andere adressen kent, laat het me weten!

Giacomo Morra: il Re del tartufo (1889-1963)

Na al die truffelverhalen, nog even waarmee het in Alba allemaal is begonnen.

Giovanni Morra (1889-1963)

startte in 1930 met zijn truffel business en maakte Alba als centrum van de witte truffel groot. In 1928 startte hij de truffelmarkt. Al eerder zorgde hij ervoor dat Alba 'moderne' hotels kreeg. In 1933 vermeldde The Times al dat Alba de meest bijzondere en geurende truffels van de wereld had. Giacomo Morra werd toen al gezien als de Koning van de Truffel.

Om de truffel uit Alba te promoten begon Giacomo Morra in 1949 de beste truffel van dat jaar te sturen naar een beroemde ster. In 1949 was de gelukkige actrice Rita Hayworth. In 1951 ging de truffel naar president Harry Truman. De legende vertelt dat als dank hiervoor de president aan Morra een brief stuurde met de woorden: "Thank you for the potato. Unfortunately it must have gone bad during the journey and we had to throw it away". Tja, de afstand was nog wat groot.

Deze maanden eert Alba hun Koning der Truffels met een fototentoonstelling.

Truffelmarkt in Canale op 22 en 29 december 2013

Op de twee laatste zondagen van december vindt in Canale de Mercato del tartufo bianco d'Alba di Canale e del Roero plaats. En zoals ze het hier noemen: "rende omaggio" aan deze bijzondere en kostbare truffelsoort.

In de Roero wordt de truffel gevonden rond de Rocche del Roero, een rotsformatie, die heel lang geleden door erosie tot stand is gekomen. De witte truffel voelt zich prettig in het goed doorlatende en droge zand van de Roero. Samen met de speciale kalksamenstelling van deze bodem geeft het deze truffel zijn speciale geur en smaak: een typische Tartufo bianco d'Alba 'Rocche del Roero'. De markt is er van 9 tot 12.30 uur. Daarna zijn er allerhande andere festiviteiten in het teken van Natale en Capodanno. De zondagen van januari 2014 is er ook truffelmarkt.

Meer informatie

Hieronder nog een filmpje van de truffelmarkt in Alba uit 1947:

Tartufi, cibo degli Dei

In het Castello di Roddi is nog tot 6 januari a.s. op de zaterdagen en zondagen een tentoonstelling over de truffel te bezoeken: Tartufi, cibo degli Dei - truffel, maaltijd van de goden!

Op de tentoonstelling wordt een beeld geschetst van de culinaire mogelijkheden, zoals sinds de Romeinen gebezigd. Veel oude recepten zijn daar te bekijken (en over te schrijven?). In de omgeving van het kasteel kan de truffel ook worden geproefd in een van de vele restaurants.

Wil je een beeld krijgen van wie deze truffels vindt en hoe dat gebeurt? Kijk dan naar dit filmpje.

Openingstijden van de tentoonstelling: zaterdag en zondag van 10-12.30 uur en van 14-19.00 uur.

Witte truffel - een kostbare lekkernij

Een kerstdiner extra speciaal maken kan.  Breng een gerecht op smaak met witte truffel.

Vanaf oktober wordt deze truffel gezocht en opgegraven in de heuvels van de zuidelijke Piemonte. Oktober, november en december koop je de witte truffel (en de minder kostbare zwarte) overal in de Langhe en Monferrato op speciale markten. Voor meer informatie over deze markten, zie een eerder bericht (zie 'Tags').

De truffel is niet mooi en, als het goed is, stinkt de knol ongelofelijk. Alles in de omgeving neemt deze doordringende geur over. Geurvrij opbergen totdat de truffel geschaafd wordt op het gerecht is daarom het devies. Deze hobbels en de aanschafprijs nemen vele liefhebbers voor lief.

Het drievoudige van de goudprijs wordt grif betaald voor een witte truffel. Zo betaalde een Koreaanse bieder op een truffelveiling op het kasteel van Grinzane Cavour in de Langhe voor een 250 gram wegende witte truffel uit Piemonte € 90.000,-. De bieder bood mee via een satelliet vanuit het verre Hongkong. In totaal was de veilingopbrengst € 274.200,- . En dat voor iets dat er niet mooi uitziet en, laten we zeggen, een zeer aanwezige geur met zich draagt.

il Baccanale del Tartufo op 19 oktober in Alba

In het kader van de oktoberfestiviteiten staat het centrum van Alba op zaterdag 19 oktober in het teken van het bacchanaal van de truffel. In de stad herleeft de middeleeuwen en ontvangt Alba de bezoeker met lichttoortsen, muziek, lekkernijen en geuren uit lang vervlogen tijden. Overal kunnen typische Langarole gerechten geproefd worden, terwijl de bezoeker door figuranten in middeleeuwse kostuums op het verkeerde been worden gezet. Is het 2013 of vergis ik me en is het een paar eeuwen eerder?

Tijdstip: 18.00-24.00 uur

Op zondag 20 oktober hervindt het centrum zich weer en kan, net als op zaterdag overdag, de Mercato della Terra bezocht worden. Een liefhebber van lekkernijen en delicatessen haalt hier zijn hart op. Producenten met liefde voor hun producten vertellen en verkopen graag hun met zorg gemaakte artikelen. Zorg voor genoeg ruimte in de koffer, want er gaat vast wat van deze markt mee terug naar Nederland.

Tijdstip: 10.00-20.00 uur


Deze markt is er op 5 en 6, 12 en 13, 19 en 20, 26 en 27 oktober a.s. in het centrum van Alba.

Op 6 en 27 oktober is er ook een antiekmarkt op het Piazza San Paolo.

Artikel 'Truffelkoorts' op site 'De smaak van Italië'

Wie de wonderlijke wereld van de kostbare witte truffel wil leren kennen, moet beslist naar Alba, de kleine hoofdstad van Langhe. Zaterdag 12 oktober gaat hier de Internationale Truffelbeurs van start, waar je zes weken lang kunt genieten van gastronomische evenementen rondom, inderdaad, de truffel.

De intense geur en onvoorstelbaar verfijnde smaak van de witte truffel, in dit gebied ook wel de witte diamant genoemd, maken de zwam zeer geliefd. Dat merk je ook aan de prijs, die  kan oplopen tot zo’n vierduizend euro per kilo. Desondanks kom je de truffel tegen in vele plaatselijke gerechten. Meestal wordt hij rauw geserveerd, in heel dunne plakjes. Maar hij gaat ook door de risotto, door pastagerechten met  tajarin of in fonduegerechten. De witte truffel tovert ieder gerecht om tot een koninklijk maal. Minder mooie exemplaren worden verwerkt in patés, sauzen en kazen.

De witte truffel moet aan hoge kwaliteitseisen voldoen. Op de Mercato Mondiale, die tijdens de Truffelbeurs plaatsvindt op het pleintje van de achttiende-eeuwse Maddalena-kerk, wordt iedere truffel gekeurd door een zeer strenge jury. Maar ook van de truffels die je in de kleine winkeltjes in het oude centrum koopt, is de kwaliteit gegarandeerd. Niemand sjoemelt daarmee. Dat zou immers ten koste gaan van de goede reputatie van de truffel.

Het stadscentrum van Alba, hoofdstad van de witte truffel, staat vol architectonische hoogtepunten. Vergeet niet van je bord op te kijken en te genieten van de vele historische gebouwen  die pronken met hun prachtige façades. De decoraties, zoals de terracotta friezen van Casa Do, slepen je mee in een  duizelingwekkend schouwspel. In het historische Caffè Pettiti kun je je te midden van oude lambriseringen en  art-decospiegels tegoed doen aan warme dranken, likeuren en gebakjes. Je droomt weg bij de Loggia dei Mercanti, een  galerij met spitsbogen en een fries beschilderd met bloemmotieven. Vanaf hier kun je ook de ‘skyline’ van Alba  bewonderen met zijn vier middeleeuwse torens. Tijdens de middeleeuwen stonden er hier meer dan honderd, maar in  de loop van de eeuwen zijn die afgebroken zodat de materialen verwerkt konden worden in andere gebouwen. Toch  blijft het een mooi zicht, helemaal met de heuvels van de Langhe en Roero op de achtergrond.

Wie verder wil lezen, klik naar de website van het tijdschrift De smaak van Italië:

http://www.desmaakvanitalie.nl/vakantie-en-reizen-italie/regios-in-italie/piemonte/truffels-uit-langhe-e-roero/

Truffel seizoen breekt aan met veel festiviteiten in Alba

In oktober als veel druiven al zijn binnengehaald en verwerkt worden tot heerlijke wijnen, is de focus in het zuidelijke deel van Piemonte en dus ook de Langhe gericht op de witte truffel, il Tartufo Bianco ofwel il Tartufo d'Alba. Dan vinden overal jaarmarkten plaats waar witte en zwarte truffels te koop worden aangeboden. Maar ook allerhande festiviteiten. Deze zijn te verdelen in 'enogastronomia', folklore, manifestaties, tentoonstellingen, cultuur, muziek, sport en markten. Voor een overzicht: http://www.fieradeltartufo.org/Sezione.jsp?titolo=FIERA%20DEL%20TARTUFO%202013&idSezione=458

De truffelmarkt in Alba vindt dit jaar op alle zaterdagen en zondagen tussen 12 oktober en 17 november en op 1 november van 9.00 tot 20.00 uur op het Cortile della Maddalena in Alba. Toegangsprijs is € 2,-. In andere plaatsen in de Langhe en Monferrato worden ook boeren- truffelmarkten georganiseerd; vaak dan zonder toegangsprijs. Die van Alba wordt gezien als de grootste en meest prestigieuze en men garandeert er dat de op de truffelmarkt van Alba gekochte truffel een echte is. Gecontroleerd door 'una Commissione Qualità'.

Tijdens de markt kan er in 'il Palazzo del Gusto' na reservering een wijnproef en/of een eetproef genoten worden. Ook kunnen door beroemde koks klaargemaakte gerechten worden genoten. Meer informatie bij het bureau voor toerisme en/of de website: http://www.fieradeltartufo.org/Sezione.jsp?titolo=Il+Palazzo+del+Gusto&idSezione=521

Op zondag 13 oktober is er tussen 10 en 19.00 uur in het historische centrum van Alba een Albaromatica. Liefhebbers van kruiden en specerijen kunnen dan hun hart ophalen. De veelzijdigheid van deze producten komen worden dan gedeeld met alle bezoekers. Ingrediënten die een gerecht net dat bijzondere geeft.

De vrijdagavonden in centrum Alba zijn tussen 17 en 20.00 uur gericht op het proeven van wijn en allerhande andere lokale lekkernijen. Winkels en enoteche stellen zich gastvrij open om klanten en gasten te laten ruiken en proeven aan en van producten van het omliggende platteland.

Op 26 oktober is de Fondazione Ferrero tussen 9 en 13.00 uur gastheer van de 12de editie van het 'Bere il territorio - Concorso Letterario Nazionale'.

Zondag 3 november is er tussen 10 en 19.00 uur in het centrum de markt 'Langhe e Roero in Piazza ... con la Granda!'.  Een markt waar voor de streken Langhe en Roero typische producten alle aandacht krijgen. Ligurië is er dit jaar als gast ook vertegenwoordigd met olijfolie, ansjovis en vele andere regionale producten. Bezoekers krijgen de gelegenheid te proeven en te kopen. Wijn kan dan natuurlijk niet ontbreken. Op het 'Isola del vino' kunnen wijnen uit de Langhe en Roero geproefd worden.

Op 26 en 27 oktober is het in Alba op het Piazza Risorgimento proeven van Piemontees vlees en brood uit de Langhe. Zaterdag 26 oktober om 19.00 uur en op zondag de hele dag.

Op 1, 2 en 3 november kan op het Piazza Risorgimento tijdens 'La Nocciola più Buona del Mondo' geproefd worden van de hazelnoot, één van de drie typische producten uit de Langhe: hazelnoten, chocolade en kaas. Samen met een glas Moscato d'Asti, een grappa of een van de grote wijnen van VINUM.
Op 9 en 10 november is het dan de beurt aan 'il Cioccolato e le Grappe'.
Op 16 en 17 november zijn het de DOP kazen uit Piemonte.

Programma boekje: http://issuu.com/up_studio/docs/programma_it/40?e=8844909/4677587

Palio degli Asini in Alba op 6 oktober a.s.

Oktober is in Alba de tijd van festiviteiten rondom il Tartufo Bianco d'Alba. Een belangrijke festiviteit dat hieraan voorafgaat is de Palio degli Asini.

Zondag 6 oktober a.s. vindt de jaarlijkse Palio degli Asini plaats in Alba. Dan strijden negen wijken om de eer en het vaandel. De binnenstad van Alba is veranderd in een middeleeuwse stad. De Palio wordt voorafgegaan door een grote stoet van duizenden figuranten door het historische centrum van Alba. Adellijke dames, ruiters, soldaten, boeren en buitenlui, stedelingen, trommelaars en banier- en vaandeldragers lopen gekleed in middeleeuwse kostuums door de stad en geven je het gevoel dat je in een ander tijdperk bent aanbeland. Deze stoet begint om 14.30 uur. Daarvoor, om 10.00 uur, heeft elke wijk al een ezel toegewezen gekregen. Dit toewijzen gebeurt op het Piazza Risorgimento.

De Palio vindt plaat op Piazza Medford en begint om 16.30 uur. Er zijn twee races, gevolgd door de finale. De winnaar is de trotse eigenaar van een vaandel, maar nog belangrijker de trost van zijn wijk dankzij een aardige en koppige muilezel.

De legende wil dat deze palio met ezels is ontstaan om het naburige Asti te jennen. Asti wilde niet dat Alba nog langer aan hun palio deelnam, omdat Alba steeds won. In tegenstelling tot de palio in Asti (en Siena), gaat het in Alba - volgens eigen zegge - alleen maar om het plezier en niet zo zeer om het winnen. Ezels kunnen namelijk koppig zijn. Je weet dus nooit hoe het zal lopen. De Paglio degli Asini werd, geïnspireerd door de geschiedenis, in de huidige vorm voor het eerst in 1932 gereden.

Voor het bijwonen van de race moeten kaartjes gekocht worden. Dit kan aan de Via Giovanni XXII 2a in Alba (ciaotickets).

Truffeljaarmarkten elders in de Langhe en omgeving

Niet alleen in Alba staat de herfst (onder andere) in het teken van de witte truffel. Ook elders, van Cuneo tot Alessandria en van Rivalba tot S. Sebastiano Curone zijn er jaarmarkten met in de nabije omgeving gevonden truffels. Een kort overzicht:
- 21-28 oktober in Moncalvo
- 4 november Montechiaro d'Asti
- 9 - 11 november in Rivalba
- 11-18 november in Murisegno
- 18 november in San Sebastiano Curone
- 13 en 14 oktober in Odalengo Piccolo
- 14 oktober in Bergamasco
- 18 november in Asti
- 25 november in Acqui Terme

Een trifulau - truffelzoeker - met zijn hondje op zoek naar de zwarte truffel, afgelopen zomer.