Neive behoort tot de 211 mooiste dorpjes in Italië

In Italië dragen 211 dorpjes het keurmerk 'i borghi più belli d'Italia' - de mooiste dorpjes in Italië. Tot dit exclusieve gezelschap behoort sedert 2006  het wijndorp Neive in de Langhe.

Neive ligt ten oosten van Alba en Barbaresco. Een klein dorpje op de top van een heuvel en omringd door wijngaarden. Het lag al in de Romeinse tijd aan de doorgaande weg van Alba naar Acqui Terme; de Via Aemilia. Haar naam schijnt het te danken aan een Romeinse adellijke familie met een vergelijkbare naam: gens Naevia of Naevii. De Romaanse klokkentoren herinnert nog aan een Benedictijner klooster uit de 10de eeuw. Van de 11de tot de 13de eeuw was het dorp speelbal in de strijd tussen de twee grote rivalen Alba en Asti. De laatste gravin van Neive, Maria Vittoria, trouwde in de tweede helft van de 19de eeuw met de tweede zoon van de koning van Italië Vittorio Emanuele II.

Het goed geconserveerde centrum van Neive kan je in twee delen verdelen: 'Ripasorita', dat de middagzon vangt en 'Ripafredda', dat de zon in de ochtend heeft. De originele concentrische dorpsplattegrond is nog intact en de romantische straatjes zijn bestraat volgens de Romeinse techniek.

De wijnproducenten uit Neive en directe omgeving hebben zich verenigd in 'La Bottega dei Quattro Vini'. Zij zetelen in het oude centrum aan de Piazza Italia 2. Hier kan iedereen hun wijnen proeven en kopen: Barbera, Barbaresco, Dolcetto en Moscato - de 'quatro vini di Neive'. Dit zijn vier totaal verschillende wijnen.

De Barbaresco behoort tot de duurdere wijnen en wordt gemaakt van de nebbiolo-druif en kan zich meten met de naburige Barolo. Sommigen geven de voorkeur aan Barbaresco, omdat deze wijn minder zwaar is. De Barbera wordt gemaakt van de barbera-druif en is een heerlijke wijn bij bij voorbeeld een pasta-maaltijd. Dolcetto, genoemd naar de wat zoete dolcetto-druif werd lang gezien als een eenvoudige tafelwijn, maar kent tegenwoordig ook erg lekkere voorbeelden. In het Dogliani-gebied is het zelfs een DOCG-wijn (Dogliani DOCG). Het zijn allen rode wijnen. De Moscato is een witte dessertwijn; licht zoet.

Medio oktober in het weekend vindt in Neive het wijnfeest 'Neive, vino e …' plaats; ter ere aan de dan geoogste druiven. De druivenranken rondom het dorp kleuren goudbruin en rood, het dorpje ruikt naar het most van de druiven en de mensen genieten er van wijn, lekker eten en elkaars gezelschap.

Voor een ander verhaal over Neive, lees elders in dit blog over Romano Levi en zijn grappa.

Wil je lezen over de andere mooiste dorpjes in Italië, Ciao Tutti heeft er in mei 2014 een boekje over uitgegeven: 'de 211 mooiste Italiaanse dorpjes'.

Grappa van Romano Levi

Een foto in een mailbericht van flessen grappa en de daarbij vermelde prijzen (van 250 tot 1000 euro) maakte mij nieuwsgierig naar diens producent, Romano Levi (1928-2008). Ook al is hij overleden zijn grappa, op traditionele wijze, gedistilleerd, wordt nog steeds gemaakt in Neive. De etiketten, die hij bij leven voor elke fles apart persoonlijk tekende, sieren nog steeds de flessen. Maar sinds zijn overlijden als reproductie van het origineel van de meester.

Naam van de distilleerderij is Levi Serafino Neive Specializatta Distilleria di Vinacce, maar iedereen kent het als de distilleerderij van Romano Levi, zoon van Serafino, de oprichter. Vinacce betekent droesem van druiven. Voor deze grappa is het droesem van Barolo en Barbaresco druiven. Droesem blijft achter in de tanks nadat de wijn is overgezet in vaten. Dus feitelijk het 'afval'.

Voorbeeld van een etiket.

Grappa was waarschijnlijk daarom ook ooit een drank voor de armen, maar wordt nu steeds populairder en kent vele kwaliteiten. Die van Romano Levi is (was) geliefd bij velen, waaronder bekende mensen als Helmut Kohl, Marcello Mastroianni, Andrea Bocelli. Zijn roem dankte hij aan een bekende Italiaanse fijnproever, Luigi Veronelli, die hem de 'Grappaiolo Angelico' noemde.

De smaak van deze grappa wordt wel omschreven als ruw, zuiver, sterk verankerd in de boeren traditie,  ontdaan van luxe en zoetheid en zonder concessie te doen aan een moderne zachte smaak.

Het huis van Romano Levi en zijn zus Lidia ( Via XX Settembre 91, Neive) is nu een levend museum. Levend omdat in de koperen distilleerketel nog steeds zijn grappa wordt gestookt. Veel voorraad tref je er niet. Hier tref je het tegenovergestelde van een massaproducent, terwijl de flessen nog steeds makkelijk hun weg over de wereld vinden. Het is te bezoeken. Dorpsgenoot Giorgio Toso in Neive (Via XX Settembre 44) koestert in zijn cantina een collectie flessen grappa van de hand van Romano Levi. Mogelijk verkoopt hij wat… Maar anders kan in de Enoteca (heet er Bottega) van Neive vast wel een andere lekkere grappa geproefd worden.

Leuk is nog te vermelden, dat zijn etiketten zo bekend zijn, dat dat in 2007 reden was er een tentoonstelling aan te wijden in Palazzo Bricherasio in Turijn.