28 september: wandelen langs honing, Roero Arneis en il Sacro Monte dei Pilone

Terre Alte organiseert zondag 28 september a.s een wandeltocht van Montà in de streek Roero via Santo Stefano Roero naar 'il sentiero dei casotti delle api'. Tijdens de wandeling wordt een locale imker bezocht en geeft een expert uitleg. De Roero staat bekend om de productie van goede en lekkere honingsoorten.

De wandeltocht is 13 km lang, begint om 10.00 uur in Montà d'Alba (Piazetta della Vecchia Segheria 2b. Prijs: € 7,-. Eigen lunch en drinken in rugzakje meenemen.

Van tevoren opgeven via: Terre Alte.

Nachtwandeling door de wijngaarden bij Roddi in de Langhe - 19 juli 2014

Zaterdagavond 19 juli a.s. organiseert Terre Alte een wandeling door de wijngaarden tussen het dorp Roddi en Verduno. Dominant in Roddi is er het kasteel van Roddi. Het is gelegen naast de parochiekerk aan een mooi plein in dit middeleeuwse dorpje. Vrijwilligers geven errondleidingen.

De wandelaars worden bij het belvedère van Verduno verrast met een klein theaterspektakel over een geestesverschijning van een vrouw uit lang vervlogen tijden. Op het plein in de oude centrum van Verduno bij Casa Ciabotto krijgt iedereen een versnapering.

Vertrek: 20.00 uur vanaf Via Nuova in Roddi
Kosten: € 7,- exclusief een eventuele wijnproef.
Afgelopen om 23.30 uur

Aanmelden via Terre Alte.

De wandeling van de vliegende ezel in S. Donato di Mango - op zaterdag 19 juli

Een spannende nachtwandeling wordt op 19 juli georganiseerd in het gehucht San Donato, ten zuiden van Mango in de Langhe. De nachtelijke bewoners van het bos worden bezocht en de magie van de sterrenhemel bewonderd. Na de wandeling staat een bezoek aan het museum Luigi Chiarle op het programma.

Vertrekpunt is de Chiesa di S. Donato, om 20.00 uur. De wandeling duurt twee uur.

Voorafgaand aan de wandeling kan ook worden deelgenomen aan een 'apericena', om 18.15 uur in Alba, op de 'area verde' bij de camping Village. Hiervoor moet wel van tevoren worden gereserveerd.

Meer informatie: www.csialba.it

Wandeltochten in de Cuneese Alpen met kleine kinderen

'+eventi' is een organisatie in Cuneo, die de toeristische kortingskaart '+eventicard', het maandblad met evenementen in de provincie Cuneo (elke maand te koop in de kiosk), een website en wandelgidsen uitgeeft.

Een nieuwe publicatie van +eventi (spreek je uit als "piùeventi") is een wandelgids voor wandelingen met jonge kinderen. De gids kost tussen de € 17,55 en € 19,- (243 pag.).

De gids is in het Italiaans en geeft wandelingen in de volgende valleien van Cuneo:
Valle Po, Valle Varaita, Valle Maira, Valle Grana, Valle Stura, Valle Gesso, Valle Vermenagna, Valle Pesio e Monregalese, Valle Tanaro, Langhe e Roero.

Bij alle tochten staat de route aangeven en staan foto's, die kleine kinderen enthousiast kunnen maken op wandeltocht te gaan.

Om een goed beeld van de gids te krijgen zijn de twee onderstaande links nuttig:
- www.ecstore.it/view_montagna/le-valli-cuneesi-a-piccoli-passi.html
- www.cuneoholiday.com/attivita-outdoor/escursionismo/a-piccoli-passi-itinerari-per-famiglie/

Wandelen over het balkon van de Alpi Marittimi op zaterdag 12 juli

Het Centro Sportivo Italiano (een vrijwilligers organisatie van wandelaars) uit Alba organiseert op zaterdag 12 juli a.s. een wandeltocht over 'il balcone delle Alpi Marittime'.

De wandeltocht duurt zes uur gaat over paden op het punt waar de drie valleien, Maira - Grana - Stura, elkaar kruizen en over de Colle Fauniera waar de beroemde S. Messa alla Cappella dell'Assunta staat. Deze kapel dateert uit de eerste helft van de 12de eeuw.

De tocht start om 9.00 uur vanaf Colombero di Marmora. Ook kan er in Alba verzameld worden en wel om 6.30 uur vlakbij de camping Village ('area verde di S. Cassiano').

Kosten: lidmaatschap van de organisatie en € 8,- verzekeringsgelden.

Voor meer informatie en aanmelden: www.csialba.it

30 maart 2014 wandelen tussen Manta en Saluzzo

De wandelorganisatie Terre Alte start het wandelseizoen van 2014 met een wandeling door de heuvels tussen Manta en Saluzzo. Halverwege de tocht wordt geluncht (zelf meenemen!) bij de Chiesa di San Leone. De kerk, ook wel bekend als Santuario San Leone, dateert uit de 12de eeuw. In de kerk zijn interessante romaanse fresco's, waaronder een Annunciatie uit 1422. Koffie kan gedronken worden bij Agriturismo 'Il back da seta' en na terugkomst in Saluzzo kan het Chiostro del Convento di San Bernardino bezocht worden. Vervolgens kan tot 16.00 uur een kort bezoek aan het oude centrum van Saluzzo worden gebracht. Om 17.00 uur staat een bezoek aan het Castiglia, het kasteel boven de oude stad, op het programma. Vooral de twee recent geopende musea worden dan bezocht (zie eerder blogbericht).

 De wandeltocht start om 10.oo uur vanaf de parkeerplaats Matteo Olivero, Via Omonima, Saluzzo.

Van tevoren inschrijven op de website van Terre Alta is noodzakelijk.

In Manta is het middeleeuwse kasteel interessant om te bezoeken; vooral de zaal met laatgotische fresco met een werelds onderwerp en de 'Sala delle Grottesche' met schilderingen in maniëristische stijl. Voor meer informatie, zie mijn boek ' Genieten in Piemonte'.

Komende zomer wandelen in de bergen van Piemonte: Valle Varaita

Valle Varaita Trekking: splinternieuwe wandelroute in Piemonte

Op de website van Bergwijzer trof ik een reportage van Carel Brendel, oud-redacteur van het Algemeen Dagblad. Hij beschrijft hier een wandelroute, de Valle Varaita Trekking, die onlangs in de Italiaanse regio Piemonte is geopend. Hij liep deze wandelroute samen met zijn vrouw als eerste buitenlandse toerist. 

Voor wie nog bezig is plannen voor komende zomer te maken.

foto van Carel Brendel

Wandelroute Valle Varaita Trekking

In de Italiaanse regio Piemonte (provincie Cuneo) is op 22 juni een nieuwe meerdaagse wandelroute officieel ingewijd. Het gaat om de Valle Varaita Trekking. Het pad bestaat uit 12 etappes. De start is in Verzuolo (dorpje ten zuiden van Saluzzo) in de Povlakte. Vandaar gaat het in vijf dagen langs de noordkant van het Valle Varaita naar het schilderachtige dorp Chianale aan de voet van de Col Agnel. De wandelroute voert via de zuidkant van het langgerekte dal in zeven dagen terug naar het eindpunt Costigliole Saluzzo, vlak bij Verzuolo.

Voor een vervolg van dit verhaal en meer leuke informatie zie de website van Bergwijzer.

Zondag 20 oktober wandelen door de wijngaarden van Barolo en Monforte d'Alba

In de herfst kleuren de wijngaarden prachtig oranje-rood-geel. De nachten zijn al koel, de dagen - als tenminste de zon schijnt - nog heerlijk aangenaam en soms zelfs warm. Dit jaargetijde is een uitgelezen moment om wandelingen door de wijngaarden te maken. De druiven zijn meestal al geoogst en de wijnboeren zijn druk met het persen van de druiven.

Zondag a.s. organiseert Terre Alte een wandeling door de meest beroemde wijngaarden en stadjes van de Langhe, Barolo en Monforte d'Alba. Het is de bedoeling dat tijdens de wandeling ook de Enoteca Regionale del Barolo aangedaan wordt en dat aldaar wijnen (Barolo) geproefd kunnen worden.

In Monforte d'Alba gaat de wandeling tot op de top van het dorp, alwaar een prachtig uitzicht te genieten is over de omliggende wijngaarden.

Het leuke aan wandeltochten met een lokale gids is, dat zij veel lokale kennis hebben. Van wie de wijngaarden zijn, de geschiedenis van het gebied, grondsoort, wie de lekkerste wijnen maakt, enzovoorts.

De wandeling start om 10.00 uur op het Piazza Colbert in Barolo. Lunch en drinken dient zelf meegenomen te worden (in rugzakje). Als ook worden goede wandelschoenen aangeraden. De tocht duurt tot 17.00 uur.

Via de website van Terre Alte kan worden ingeschreven.
Kosten: € 7,- per persoon.

Literaire wandeltocht op zondag 8 september

Twee van de belangrijkste 20ste eeuwse Italiaanse schrijvers vonden hun inspiratie in hun geboortegrond de Langhe. Dit zijn Cesare Pavese, geboren in Santo Stefano Belbo, en Beppe Fenoglio, geboren en getogen in Alba. Hun verhalen kan je lezen, maar ook ter plekke beleven. Studiecentra, literaire prijzen en festivals met hun naam houden de verhalen van deze schrijvers levend.

Zo organiseert de organisatie Terre Alta a.s. zondag een literaire wandeling van circa 12 km door Le colline di Agostino, het gebied dat stond voor zijn beroemde verhaal 'La Malora'. Het gaat over wandelpaden en bergkammen en biedt prachtige vergezichten. Ook wordt La Cascina del Pavaglione aangedaan. Hier is een tentoonstelling van foto's met onderwerpen uit het verhaal 'La Malore' te bezichtigen. Deze tentoonstelling is ingericht door het Centro Studi Beppe Fenoglio di Alba.

In 'La Malora' schrijft Fenoglio over een boerenfamilie uit de Alta Langa, over arme grond en schaarste aan water, over Agostino, armoede, uitbuiting en dagloners. Pavaglione neemt een belangrijke plaats in het verhaal in.

Het enige in het Nederlands vertaalde verhaal van Beppe Fenoglio is 'Een privé kwestie' door de Bezige Bij: www.debezigebij.nl/web/Boek/9789023476412_Een-privekwestie.htm Een prachtig geschreven verhaal.

Voor de wandeling verzamelen om 10.00 uur in Frazione San Bovo di Castino (tegenover het plein). Kosten: € 7,- Geadviseerd wordt een lunch in een rugzakje mee te nemen.
Van tevoren reserveren bij: terrealte.cn.it

Variaties op de Mangialonga komend weekend (24-25 augustus 2014)

Elke zomer wordt in de dorpen, die iets met wijn, kaas of andere Langarole lekkernijen van doen hebben, zogenoemde Mangialonga georganiseerd. Dit zijn wandeltochten door het stadje en/of de omringende wijngaarden/landerijen, waarbij tussentijds gestopt wordt om iets te eten of aan het einde van de tocht de lokale wijn te proeven. Meestal wordt aan de deelnemers voor aanvang een kleine bijdrage in de kosten gevraagd.



Komend weekend, 24-25 augustus, worden dergelijke tochten georganiseerd in La Morra, Treiso en Verduno. Als er tijdens de tocht wijn geproefd kan worden, loop je met een zakje om de nek waarin net een wijnglas past - jouw wijnglas voor tijdens de tocht. Soms ook eindigt de tocht met de beklimming van de plaatselijke toren. Een enorme klus na al dat wijnproeven :-). Soms ook staat een paard met wagen klaar de mensen weer naar het beginpunt te brengen.

Verduno: Op zaterdag 24 augustus wordt hier de tocht 'Guarda che luna' georganiseerd. De tocht begint om 21.00 uur en gaat door de wijngaarden van de Bassa Langa. Lengte: circa 12 km. Aan het einde is een wijnproeverij van de Verduno Pelaverga in samenwerking met het wijnhuis Ca' del Re. Kosten: € 7,-. De Pelaverga is een wijn, die alleen in de provincie Cuneo geproduceerd wordt. Voor meer informatie: zie mijn boek (Genieten in Piemonte) op pag. 31. Aangeraden wordt goede wandelschoenen aan te trekken, een pet, zaklantaarn en flesje water mee te nemen. De avond wordt rond 23.30 uur afgesloten. Verzamelpunt: Rotonda di Verduno, Strada Provinciale 58, Verduno. Reserveren via de website www.terrealte.cn.it


La Morra: de Mangialonga wordt hier al sedert 1986 georganiseerd. De tocht gaat op zondag 25 augustus door de wijngaarden met nebbiolo druivenranken (bron voor de La Morra Barolo) over circa 4 km. De prijs voor een deelnemerskaartje is hier wat hoger dan elders, namelijk € 40,- voor volwassenen en € 20,- voor kinderen van 13-17 jaar (< 12 jaar is gratis). Aangezien er veel belangstelling is voor deze tocht, waar op gezette tijden gestopt wordt voor een hapje  (salumi, tajarin, bocconcini di vitello, formaggi, dolci) en drankje (Dolcetto, Nebbiolo, Barolo, Moscato) is het aan te raden je van tevoren op te geven via telefoonnummer: 0039 0173 509204 of 500344 of via info@la-morra.it . De tocht start op het Piazza Castello in la Morra. Je kan of om 11.30 of om 13.30 uur starten.

Treiso: Ook op zondag 25 augustus vindt hier voor de 6de keer de Sentieringusto plaats. In Treiso is de tocht circa 6 km lang en gaat door de wijngaarden van Dolcetto, Barbera, Nebbiolo en Moscato wijnen in het Treiso gebied. De tocht geeft ook een beeld van de vegetatie in dat deel van de Langhe dat aangeduid wordt als Bassa Langa, het lagere deel van de Langhe. Hier wordt de tocht georganiseerd door de Associazione Trekking in Langa. Bij elk stoppunt kunnen wijnen van de producenten uit het Treiso-gebied worden geproefd. Verder staan er ravioli, een secondo, kaas en dolci op het menu. Op het eindpunt wacht muziek en kan er gedanst worden. Vanaf 18.30 uur is er een merenda sinoira. De tocht kost € 25,- per persoon. Reserveren via: info@sentieringusto.it of proloco@treiso.it of telefoonnummer 0039 3396097547 / 3397188217 (vraag dan ook hoe laat het begint). De tocht start op de piazza.

Komend weekend geen tijd, op 31 augustus wordt in Novello de Novellando e degustando sotto le stelle georganiseerd, begin september is het feest in Montà. Kijk voor meer informatie op het maandprogramma van het bureau voor toerisme in Alba: www.langheroero.it

Wandelen in de Langhe en Monregalese

Overdag is het in augustus warm. Daarom organiseren de dorpen in de zomer vooral avondwandelingen. Soms alleen om te wandelen, soms in combinatie met diverse merende, kleine hapjes, of wordt de gelegenheid gebruikt om de lokale wijn te proeven.

Vanavond om 21.00 uur is er zo'n wandeling in Sinio. Dan ook zal de 'architect' (gekleed in een kostuum uit die tijd) van de 18de eeuwse kerk San Frontiniano vertellen over 'zijn' project en wordt de wandeling afgesloten met lekkere hapjes. Kosten: € 6,- pp. Meer info: 0039 0173 364030.

De grotten van Caudano zijn vrijdag 9 augustus om 18.30 uur te bezoeken. De grotten worden dan speciaal verlicht. Lekkere hapjes gaan hier aan de wandeling vooraf. Kosten: € 12,- pp. Info: 0039 3395928256

In Neive is die vrijdag een avondwandeling met vertellingen door een historische persoon, de generaal Francesco Staglieno. Hij vertelt dan over zijn werken voor koning Carlo Alberto. Daarna ook weer hapjes. Start om 21.00 uur. Info: 0039 0173 364030, € 6,-

Terre Alte organiseert zaterdag 10 augustus een nachtwandeling door de wijngaarden bij Diano d'Alba, afgesloten door een proeverij van Dolcetto di Dano d'Alba. Op zaterdag 17 augustus organiseren zij een wandeling door de bossen van de Alta Lange met de ezel Rosamunda bij Cascina del paviglione en op 24 augustus door de wijngaarden van Barolo met een afsluitende proeverij van de Verduno Pelarvega wijn.

Zondag 11 augustus is er in Roccaforte Mondovì een wandeling onder de vallende sterren. Daar gaat men laat in de middag met de kabelbaan naar de top van de berg Pigna, dineert in een berghut en vervolgens te voet naar beneden. Reserveren is verplicht: 0039 0174583000

Voor meer en andere wandelingen in de maand augustus: ga naar de Edicola van het dorp of stadje waar je verblijft en koop er de +Eventi voor € 1,50 en zie lees daar over nog meer mogelijkheden.

Het fort van Fenestrelle – La fortezza di Fenestrelle

In de Valle del Chisone, gelegen ten westen van de stad Turijn, ligt vastgeplakt tegen de steile hellingen van de Monte Orsiera (2878 m. hoog) een immens groot fort uit het einde van de 17de/begin 18de eeuw. Op voorstel van een generaal van Lodewijk XIV, die de buitengrenzen van Frankrijk wilde versterken, werd het eerste deel van het fort gebouwd. Het fort heette toen 'forte Mulin'. Die bouw startte in 1694. Toen hoorde dit stuk berg nog tot Frankrijk. 

In 1708 werd dit deel van de Valle del Chisone ingenomen door de koning van Sardinië, de Savoye Vittorio Amedeo II, en met de Vrede van Utrecht in 1713 kwam het ook officieel in handen van deze familie. De Italianen vonden het fort niet sterk genoeg om zich te verdedigen tegen de Fransen en begonnen rond 1727 met het bouwen van wat nu Fenestrelle heet...

Lees verder onder de tab: Verborgen parels in Piemonte.

Meivakantie in Piemonte / Langhe

In de auto op weg naar Piemonte zagen we vele Nederlandse auto's, die dezelfde kant opgingen. Piemonte begint ook in het voorjaar populair te worden. De vakantie begon hoopvol, met een heerlijk warme zon. Prima weer voor wandel- en of fietstochten.

Helaas nu, twee dagen later, zitten we met z'n allen in de stromende regen. Koud, nat, maar in z'n soort eigenlijk ook heel mooi. Flarden wolken verplaatsen zich door de dalen en het groen wordt alleen maar nog groener. Dit weer biedt ook zo zijn perspectieven.

Vooral de wijnliefhebbers kunnen komende dagen hun hart ophalen. In het congrescentrum aan de rand van het oude stadscentrum van Alba aan het Piazza Medford presenteren op de VINUM ruim 400 wijnproducenten zich met hun wijn. Alle grote DOCG's en DOC's zijn er vertegenwoordigd: Barbaresco DOCG, Barolo DOCG, Dolcetto di Diano d'Alba DOCG, Dogliani DOCG, Roero DOCG, Roero Arneis DOCG, Alba DOC, Barbera DOC, Dolcetto D'Alba DOC, Langhe DOC, Nebbiolo d'Alba DOC, Verduno Pelarvega DOC, aromatische wijnen, spumanti en passiti. Deze beurs duurt tot en met 1 mei a.s.

Voor wijnliefhebbers is er op 5, 6 en 7 mei de eerste Grandi Langhe DOCG. Eigenlijk voor de professionals onder de internationale wijnliefhebbers, maar wij gaan daar zeker een kijkje nemen. Het vindt op verschillende locaties plaats. Zie de website: http://grandilanghe.com/it_IT/home/grandi_langhe/location

Tussen de regenbuien door kan je je op 30 april en 1 mei ook wagen naar het stadscentrum. Op het Piazza Risorgimento van Alba leer je op 30 april vanaf 18.00 uur en de dag erop de hele dag hoe de pasta uit Gragnano (plaatsje ten zuiden van Napels) wordt gemaakt. Je kan de pasta dan ook proeven en vergezeld doen gaan van een glas Dolcetto Dogliani DOCG. Kinderen kunnen er 'Mani in Pasta, op 1 mei leren hoe pasta te maken. Voor verdere afleiding is er muziek en theater in de straten.

Op woensdag 1 mei, de dag van de arbeid en feestdag, organiseert het bureau voor toerisme van Alba een rally door de Langhe: caccia al tesoro. Zoals zo vaak hier gaat het niet om als eerste over de finish te komen, maar om zoveel mogelijk van de tocht te genieten en toch een prijsje te winnen. Deelname kost € 40,- per auto (met maximaal 5 personen) en je moet je van tevoren opgeven (tel. 0039 0173 364030 of via info@turismoinlanga.it). De tocht start om 10.30 uur vanaf het Piazza Medford. De tocht gaat door de heuvels van de Langhe en door dorpjes die hun naam hebben gegeven aan de beroemde wijnen uit deze streek; het gebied dat op de nominatie staat toegevoegd te worden aan het Unesco erfgoed.

Als het weer hopelijk weer wat beter is, kan op 5 mei vanaf 15.30 uur gekeken worden naar een demonstratie van vaandeldragers op het centrale plein in de oude stad van Alba. Altijd indrukwekkend.

Wandelen en wijn gaan samen op 4 en 5 mei. Op de zaterdag start de drie uur durende wandeltocht om 15.00 uur, op zondag om 10.00 uur. Tijdens de tocht worden locaties aangedaan voor het proeven van wijn. Voor meer informatie: tartufoevino.it en bij het bureau voor toerisme in Alba. Kosten: € 15,- pp.

Op 10 mei kunnen in Barbaresco bij de Enoteca 60 verschillende wijnen uit dit gebied geproefd worden. Locatie zijn 15 restaurants. Zie: www.enotecadelbarbaresco.it

Kortom, het komt deze vakantie vast wel goed!