Grappa van Romano Levi

Een foto in een mailbericht van flessen grappa en de daarbij vermelde prijzen (van 250 tot 1000 euro) maakte mij nieuwsgierig naar diens producent, Romano Levi (1928-2008). Ook al is hij overleden zijn grappa, op traditionele wijze, gedistilleerd, wordt nog steeds gemaakt in Neive. De etiketten, die hij bij leven voor elke fles apart persoonlijk tekende, sieren nog steeds de flessen. Maar sinds zijn overlijden als reproductie van het origineel van de meester.

Naam van de distilleerderij is Levi Serafino Neive Specializatta Distilleria di Vinacce, maar iedereen kent het als de distilleerderij van Romano Levi, zoon van Serafino, de oprichter. Vinacce betekent droesem van druiven. Voor deze grappa is het droesem van Barolo en Barbaresco druiven. Droesem blijft achter in de tanks nadat de wijn is overgezet in vaten. Dus feitelijk het 'afval'.

Voorbeeld van een etiket.

Grappa was waarschijnlijk daarom ook ooit een drank voor de armen, maar wordt nu steeds populairder en kent vele kwaliteiten. Die van Romano Levi is (was) geliefd bij velen, waaronder bekende mensen als Helmut Kohl, Marcello Mastroianni, Andrea Bocelli. Zijn roem dankte hij aan een bekende Italiaanse fijnproever, Luigi Veronelli, die hem de 'Grappaiolo Angelico' noemde.

De smaak van deze grappa wordt wel omschreven als ruw, zuiver, sterk verankerd in de boeren traditie,  ontdaan van luxe en zoetheid en zonder concessie te doen aan een moderne zachte smaak.

Het huis van Romano Levi en zijn zus Lidia ( Via XX Settembre 91, Neive) is nu een levend museum. Levend omdat in de koperen distilleerketel nog steeds zijn grappa wordt gestookt. Veel voorraad tref je er niet. Hier tref je het tegenovergestelde van een massaproducent, terwijl de flessen nog steeds makkelijk hun weg over de wereld vinden. Het is te bezoeken. Dorpsgenoot Giorgio Toso in Neive (Via XX Settembre 44) koestert in zijn cantina een collectie flessen grappa van de hand van Romano Levi. Mogelijk verkoopt hij wat… Maar anders kan in de Enoteca (heet er Bottega) van Neive vast wel een andere lekkere grappa geproefd worden.

Leuk is nog te vermelden, dat zijn etiketten zo bekend zijn, dat dat in 2007 reden was er een tentoonstelling aan te wijden in Palazzo Bricherasio in Turijn.

Alba ondergronds - Alba Sotterranea viaggio al centro della città

Truffel stad Alba in de Langhe is niet alleen bovengronds te bekijken, maar ook ondergronds. Regelmatig worden er rondleidingen langs ondergrondse opgravingen gegeven door een archeologe van de stad. Een bezoek aan het Alba Pompeia, zoals de stad vroeger heette, duurt anderhalf uur.

De middeleeuwse stad is gebouwd op resten uit de Romeinse tijd. Soms daal je via de ingang van een hedendaags gebouw af naar een middeleeuwse of romeinse straat. Soms zijn romeinse resten nog bovengronds te aanschouwen.

De rondleidingen (ook in het Engels) zijn op zaterdag en zondag. Telefonisch reserveren, uiterlijk op vrijdag, (tel. 00 39 3397349949) is noodzakelijk. Meer informatie.

Archeologisch museum Eusebio in Alba tentoonstelling over de oprichter

Frederico Eusebio (1852-1913) richtte in 1897 in zijn geboortestad Alba het museo Eusebio op; een museum gewijd aan de archeologie en de natuurwetenschappen in Piemonte. Eusebio studeerde en doceerde aan de universiteit van Turijn en bekleedde vanaf 1882 de leerstoel Archeologie van de universiteit aan Genua.

Ter gelegenheid van de 100ste sterfdag van Eusebio is er in 'zijn' museum een tentoonstelling aan hem gewijd. Op deze tentoonstelling wordt een beeld gegeven van het werk van Eusebio.

Ook komen aan bod de mensen met wie hij samenwerkte en die zijn werk hebben voortgezet totdat veertig jaar geleden het regionale instituut voor archeologische werkzaamheden dit werk in Piemonte overnam.

Museo Civico Archeologico e di Scienze Naturali F. Eusebio
Via Vittorio Emanuele II 19
Alba

Tentoonstelling Mario Calandri in Turijn

De Fondazione Bottari Lattes uit Monforte d'Alba heeft in Turijn een tentoonstelling samengesteld met het werk van de kunstenaar Mario Calandri (1914-1993). Deze tentoonstelling is nog te bezoeken tot 25 januari a.s.

Twintig jaar geleden overleed Calandri. Dit was de aanleiding voor deze fondazione, die zich onder andere ten doel stelt kunst uit Piemonte voor het voetlicht te brengen, om deze tentoonstelling samen te stellen. In Turijn, omdat dit de stad van de kunstenaar was.

Mario Calandri wordt beschouwd als één van de belangrijkste etsers van de 20ste eeuw. Geroemd wordt hij om de wijze waarop hij intimiteit kon weergeven in beelden van het theater en metaforen op de wereld. Dit geeft zijn werken iets mysterieus. Hij werkte in zijn schilderijen met zowel olie- als waterverf.

Op de tentoonstelling is een twintigtal schilderijen en grafisch werk van deze vooral om zijn grafisch werk bekend staande kunstenaar te zien.

De tentoonstelling is te zien in Spazio Don Chisciotte, Via della Rocca 37 in Turijn van maandag tot donderdag van 15.30-19.30 uur en op vrijdag en zaterdag van 10-12.30 uur en 15.30-19.30 uur.

Meer informatie op de website van Fondazione Bottari Latte.

Voor liefhebbers van jazz en wijn

Een nieuw initiatief, dat het proeven van wijn en het onderwijl genieten van mooie muziek op een mooie locatie combineert, is Wine More Jazz. Het idee kwam, hoe kan het ook anders, tot stand boven een glas goede wijn. En aan goede wijn is er in dit deel van Piemonte geen gebrek.

Wijnen van de omgeving van Barolo zijn er te proeven: uit San Rocco Seno d'Elvio, Barolo en La Morra. Elke heuvel heeft zijn eigen grondsamenstelling. Dat maakt dat wijn van dezelfde druiven op al die heuvels zorgen voor elk hun 'eigen' wijn.

De concerten vinden plaats in het kasteel van Barolo of in het kasteel van Grinzane Cavour. Beiden zijn mooie sfeervolle locaties.

Voor het programma van de jazz-optredens: zie de website van WineMoreJazz.

In Nederland die witte truffel uit Alba proeven?

truffel schoonmaken

In Nederland die witte truffel uit Alba proeven? Dat kan. Bij het zoeken naar een restaurant in Amsterdam kwam ik uit bij het menu van Ron Gastrobar (www.rongastrobar.nl) in Amsterdam Zuid. Bovenaan de lijst met gerechten prijkt de mededeling dat de witte truffel uit Alba net is gearriveerd. Voor € 10,- schaven ze wat van deze truffel over een selectie gerechten van de kaart. Hoe snel de truffel op is? Geen idee.

Ook in Linschoten bij de Burgemeester (www.deburgemeester.nl/Menukaart.pdf) staat witte truffel op het menu. Hier kan de maaltijd vergezeld worden door een lekkere wijn uit de Langhe; bijvoorbeeld een Nebbiolo.

Kortom, in Nederland genoeg proefmomenten om je even in de Langhe te wanen.

Wie nog andere adressen kent, laat het me weten!

Giacomo Morra: il Re del tartufo (1889-1963)

Na al die truffelverhalen, nog even waarmee het in Alba allemaal is begonnen.

Giovanni Morra (1889-1963)

startte in 1930 met zijn truffel business en maakte Alba als centrum van de witte truffel groot. In 1928 startte hij de truffelmarkt. Al eerder zorgde hij ervoor dat Alba 'moderne' hotels kreeg. In 1933 vermeldde The Times al dat Alba de meest bijzondere en geurende truffels van de wereld had. Giacomo Morra werd toen al gezien als de Koning van de Truffel.

Om de truffel uit Alba te promoten begon Giacomo Morra in 1949 de beste truffel van dat jaar te sturen naar een beroemde ster. In 1949 was de gelukkige actrice Rita Hayworth. In 1951 ging de truffel naar president Harry Truman. De legende vertelt dat als dank hiervoor de president aan Morra een brief stuurde met de woorden: "Thank you for the potato. Unfortunately it must have gone bad during the journey and we had to throw it away". Tja, de afstand was nog wat groot.

Deze maanden eert Alba hun Koning der Truffels met een fototentoonstelling.